بیوشیمی

 

  آزمایش  قند، اوره، اسید اوریک، و کراتینین خون

 

 همشهری گرامی توجه داشته باشید که تشخیص بیماری ها توسط پزشک و بر اساس معاینه و گرفتن شرح حال و سابقه ی خانوادگی و در صورت لزوم استفاده از خدمات پاراکلینیکی مانند تست های آزمایشگاهی انجام   می گیرد. بنابراین موارد ذکر شده در اینجا تنها جهت افزایش اطلاعات شما مطرح گردیده و نباید برای تشخیص بیماری از سوی شما یا افراد غیر متخصص دیگر مورد استفاده قرار گیرد.

 

پیشگیری به موقع و درمان موفقیت آمیز بیماریها به شناخت زودهنگام آنها بستگی دارد. انجام برخی از آزمایشها می تواند مدتها قبل از آنکه علائم بالینی بیماری ظاهر شودآن را شناسائی کند. علاوه بر این با انجام برخی آزمایشها می توان عوامل خطر را در برخی بیماریها شناسائی کرده و نسبت به کنترل به موقع آنها اقدام نمود. بعنوان مثال چربی بالای خون مدتها پیش از آنکه گرفتگی رگهای قلبی ایجاد شود با آزمایش خون قابل شناسائی است ، بنابراین می توان این عامل خطر را با رژیم غذائی مناسب، افزایش فعالیت و ورزش، تغییر شیوه زندگی و مصرف بموقع داروهای پائین آورنده چربی خون کنترل نمود و بدینصورت احتمال بروز مشکلات قلبی عروقی بعدی را کاهش داد.

همچنین از طریق اندازه گیری قند خون می توان بیماری دیابت را بموقع تشخیص داد و نسبت به کنترل و درمان آن اقدام نمودتا از عوارض دیابت کنترل نشده مانند نارسائی کلیه، مشکلات چشمی از جمله نابینائی، آب مروارید، آب سیاه و سایر مشکلات از قبیل گرفتگی زودرس عروق قلب، سکته های مغزی، قطع اندامها و ... جلوگیری کرد.

 

* آزمایش قند خون:

قند اصلی خون گلوکز نام دارد. آزمایش قند خون برای تشخیص بیماری دیابت و نیز بررسی تاثیر داروهای خوراکی یا تزریق انسولین در بیماران دیابتی بکار می رود. نوزادانی که وزنشان خیلی بیشتر و یا کمتر از وزن طبیعی باشد نیز باید قند خونشان در 24 ساعت نخست بعد از تولد اندازه گیری شود.

شرائط و نحوه آمادگی بیمار: برای اندازه گیری قند خون ناشتا بیمار باید 12 ساعت (یک شب تا صبح) ناشتا باشد. نمونه مورد نیاز حدود نیم میلی لیتر سرم است که از خون سیاهرگی بیمار تهیه می شود. اگر از داروهائی بطور مداوم استفاده می کنید این موضوع و نام داروها را به آزمایشگاه اطلاع دهید. بیماران دیابتی در زمان ناشتائی ممکن است دچار کاهش شدید قند خون شوند، این بیماران باید به علائم کاهش قند خون ( مانند ضعف، بیقراری، اظطراب، گرسنگی ، تعریق، رنگ پریدگی) آگاه بوده و این علائم را فورا به آزمایشگاه اطلاع دهند. همچنین لازم است که آزمایشگاه را در جریان زمان مصرف آخرین وعده غذائی، زمان آخرین دوز تزریق انسولین یا دریافت داروهای خوراکی ضد دیابت (از قبیل گلی بن کلامید، متفورمین و..) قرار دهید.

مقادیر طبیعی قندخون:

مقدار طبیعی قند خون در سنین مختلف متفاوت بوده ولی بطور کلی بهتر است میزان قند خون ناشتا کمتر از 110 میلی گرم در دسی لیتر باشد. اگر قند خون ناشتای فردی در 2 نوبت آزمایش جداگانه بیشتر از 126 میلی گرم در دسی لیتر باشد بیماری دیابت در وی تائید می شود.

نکات مهم در باره قند خون:

داروهائی مثل پروپرانولول، الکل، انسولین، کلوفیبرات و ترکیبات ضد دیابت خوراکی موجب کاهش سطح قند خون می شوند. داروهائی مانند تریامترن اچ، فورسماید، قرصهای ضد بارداری خوراکی، کورتونها، دیازپام، فنی توئین، لیتیوم باعث افزایش سطح قند خون می شوند. برخی عفونتها و بیماریها و حاملگی می توانند سطح گلوکز خون را افزایش و ورزش سنگین مقدار آن را کاهش دهند.

هر چند وقت یکبار باید آزمایش قند خون را انجام داد؟

در بیماران دیابتی فواصل اندازه گیری قند خون کوتاه بوده اما در سایر بیماران که ظاهرا مشکلی ندارند اگر در خانواده آنان سابقه دیابت وجود داشته و یا چاقی بیش از حد دارند بهتر است از حدود سن 30 سالگی بصورت سالیانه آزمایش قند خون را انجام دهند. افرادیکه در خانواده آنها سابقه دیابت وجود نداشته و از وزن متعادلی نیز برخوردار باشند توصیه می شود که از حدود 45 سالگی حداقل هر 3 سال یکبار به انجام آزمایش قند خون بپردازند.

علائمی مانند  پرادراری، پرخوری، پرنوشی، و کاهش وزن شک به دیابت را مطرح می کند.

  

* آزمایش اوره خون:

 این آزمایش عملکرد کلیه ها را مورد ارزیابی قرار می دهد. در بیمارانی که دچار فشار خون و یا دیابت هستند و نیز بیماران دیگری که در معرض خطر نارسائی کلیه قرار دارند این ازمایش همراه با آزمایشهای تکمیلی دیگر برای تشخیص نارسائی کلیه ها و شروع درمان مناسب و به هنگام کاربرد زیادی دارد.

پروتئینهای موجود در مواد غذائی بعد از آنکه در دستگاه گوارش هضم شدند، به مواد کوچکتری تبدیل می شوند که جذب خون شده و در کبد تجزیه می شوند. اوره نتیجه نهائی این تجزیه است و بعد از آنکه بوسیله کبد به داخل خون ترشح شد از طریق کلیه ها به داخل ادرار دفع شده و از بدن خارج می شود. اکثر بیماریهای کلیوی ترشح اوره را تحت تاثیر قرار می دهند، به صورتیکه میزان این ماده در خون افزایش می یابد.  داروهای زیادی نیز هستند که غلظت اوره را تحت تاثیر قرار می دهند لذا اسامی داروهائی را که مصرف می کنید به آزمایشگاه و نیز پزشک خود اطلاع دهید.

آماده سازی بیمار:  حداقل به مدت 4 ساعت باید ناشتا باشید. از مصرف رژیم غذائی غنی از گوشت خودداری نمائید. هرچند این آزمایش عمدتا برای ارزیابی کار کلیه ها بکار می رود اما همچنین می تواند شاخصی دال بر بیماری کبدی یا از دست دادن مایعات بدن باشد.

مقادیر طبیعی: بطور متوسط مقادیر بین 15 الی 40 میلی گرم در دسی لیتر مقادیر طبیعی می باشند.

مقادیر بالاتر از سطوح طبیعی می تواند دال بر مصرف بیش از حد پروتئین، خونریزی گوارشی، نارسائی قلبی، عفونت و بیماریهای کلیوی، انسداد مجاری ادراری در اثر سنگ، تومور و موارد دیگر باشد.

مقادیر پائین تر از حد طبیعی می تواند در اثر نارسائی کبد، مصرف غذاهای کم پروتئین، سوء تغذیه، مصرف بیش از حد مایعات  باشد.

 

* آزمایش اسید اوریک خون:

 اسید اوریک که افزایش آن منجر به بیماری نقرس می گردد، نتیجه و ماحصل تجزیه موادی است که در هسته سلولها وجود دارند. بخش اعظم اسید اوریک در بدن از طریق کلیه ها دفع می شود.

مقادیر طبیعی: مقدار طبیعی اسید اوریک بطور متوسط 4 تا 8 میلی گرم در دسی لیتر می باشد.

آماده سازی بیمار: برای انجام این آزمایش رعایت حداقل 4 ساعت ناشتائی کافی است.

نتایج غیر طبیعی: افزایش اسید اوریک در بسیاری از بیماریها و حالات دیده می شود که مهمترین آنها عبارتند از: مصرف بیش از اندازه گوشت قرمز ، دیابت شیرین، نارسائی کلیه، ورزشهای بیش از حد سنگین، مصرف بیش از حد الکل، سنگ کلیه

مقادیر کمتر از حد عادی اسید اوریک هنگام  مصرف غذاهای حاوی  مقادیر بسیار کم گوشت قرمز و نیزدر برخی بیماریها دیده می شود.

 

·        آزمایش کراتینین خون:

 این آزمایش نیز برای بررسی و ارزیابی عملکرد کلیه ها مورد استفاده قرار می گیرد. حساسیت این آزمایش برای تشخیص بیماریهای کلیوی بیشتر از اوره است، زیرا اوره در موارد دیگری غیر از بیماریهای کلیه نیز افزایش می یابد در حالیکه اختلال کلیوی تقریبا تنها دلیل بالا رفتن میزان کراتینین سرم خون است. افزایش کراتینین معمولا نشان دهنده کاهش عملکرد کلیه ها است.

آماده سازی بیمار: این آزمایش به رعایت حداقل 4 ساعت ناشتائی نیاز دارد. داروهائی مانند ویتامین ث، فنوباربیتال و داروهای ادرارآور ممکن است میزان کراتینین سرم را افزایش دهند. بیمارانیکه توده عضلانی زیاد دارند مثل ورزشکاران ممکن است سطح کراتینین خون آنها علی رغم عملکرد طبیعی کلیه ها بالا باشد.

مقادیر طبیعی: مقادیر طبیعی در نمونه های گرفته شده و در زن و مرد متفاوت است اما بطور کلی مقادیر نیم تا 2/1  میلی گرم در دسی لیتر را طبیعی در نظر می گیرند. باید توجه داشت که تفسیر کراتینین در تخصص پزشک اورولوژیست است و بیماران نباید بر اساس میزان کراتینین سرم خود دچار تعابیر مختلف شوند.

 

 

 

 

 

 

 


درباره آزمایشگاه

آزمایشگاه تشخیص طبی ظریفی با بیش از 50 سال سابقه، دارای بخشهای عمومی و تخصصی می باشد. این آزمایشگاه بعنوان یکی از آزمایشگاههای رفرانس برای تشخیص بیماری های عفونی ریوی بویژه سل شناخته شده است.

کلیه حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به آزمایشگاه تشخیص طبی ظریفی می باشد.
طراحی و اجرا توسط شرکت پیوند طب و نرم افزار